Büyük patlamanın ilk adımı atıldı

Hazırlıkları 10 yıldan bu yana 5 bin fizikçi ve mühendisin katılımıyla süren yüzyılın deneyi dün sabah CERN’de yarım saat gecikmeyle başladı. 100 milyon protonluk paketlerin atıldığı Büyük Hadron Çarpıştırıcısı sorunsuz faaliyete geçti. Evrenin sırrını aydınlatacak büyük patlama deneyinde çarpışma en erken iki hafta sonra gerçekleşecek

Dün evrenin sırrını aydınlatma yolunda büyük bir adım atıldı. Çalışmaları 10 yılda bu yana aralıksız süren ve 80 ülkeden 5 bin fizikçi ile mühendisin görev aldığı ‘Büyük Patlama Deneyi’ Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN’de başladı. Deneyin ilk aşaması sorunsuz gerçekleşti.

13.7 milyar yaşındaki evrenimizin en derin sırlarını çözecek Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) faaliyete geçti. Deney, evreni oluşturan büyük patlamadan hemen sonraki şartları oluştururak maddenin sır perdesini aralamayı hedefliyor.

“EN AZ 1 YIL UZAĞIZ”

CERN Baş Sözcüsü James Gillies, “Işın paketi planlandığı gibi tünel içinde saat yönünde hareket etti. Bir sonraki denemede ise ışını aksi yönden göndererek sistemi sınayacağız. Bu tür deneylerde olabilecek en büyük felaket tünel içinde hareket eden ışının kontrolden çıkmasıdır. Ancak bu bir durum sistem tam kapasite çalıştığı zaman olur ki, o aşamadan en az 1 yıl uzağız” dedi. Gillies’in açıklaması deneyin bir yıldan önce yapılmayacağı yönünde değerlendirildi. Düşük hızlarda gerçekleştirilecek ilk çarpışma ekimde olacak.

“BİR SANİYEDE 11 BİN TUR”

Tam kapasiteyle asıl çarpışma ise 2009 bahar veya yaz ayında gerçekleşecek. Sistem tam kapasite ile çalıştığında ışınlar tünel içinde 300 bin kilometre hızla hareket edecek. Işınlar bu hıza ulaştıklarında bir saniyede 27 km.’lik tüneli 11 bin kere turlayacak. Deney, 13.7 milyar yıl önce meydana geldiği düşünülen Büyük Patlama’dan hemen sonraki kainatın başlangıç şartlarını oluşturup, maddenin sır perdesini aralamayı amaçlıyor.